O Wielkanocy

Wiadomo, że korzenie dzisiejszej Wielkanocy tkwią w słowiańskich tradycjach, ale znacząco się różnią. Jare Gody to pradawne święto Słowian, które celebrowało nadejście wiosny, budzenie się przyrody i triumf życia nad zimowym zastojem i przypadało 21 marca. Było to czasem przejścia, odrodzenia i oczyszczenia, a jego znaczenie wykraczało daleko poza zwykłe obserwowanie zmieniających się pór roku. Ogień, woda, słońce i ziemia były kluczowymi elementami tych obchodów, a ich znaczenie odnosiło się do cyklu życia, płodności i harmonii ze światem natury.

Kościół, chcąc wyplenić dawne obyczaje, przejął wiele zwyczajów i obrzędów, nadał im nowe znaczenie i włączył do chrześcijańskich obrzędów. I dziś znamy je jako Wielkanoc - obchodzone w pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni księżyca. Łatwiej było dostosować istniejące rytuały do nowych reguł, niż odzwyczaić ludzi od głęboko zakorzenionych przekonań.

Wielkanoc niesie za sobą chrześcijańskie przesłanie o zmartwychwstaniu, podczas gdy Jare Gody koncentrowały się na cykliczności przyrody, jej odrodzeniu i wzroście.

Dla Słowian okres budzenia się przyrody do życia po długiej zimie był zawsze czasem magicznym, przypisywanym siłom nadprzyrodzonym, które według dawnych wierzeń panowały nad światem. Ważnym momentem była równonoc wiosenna, do której przygotowywano się z pietyzmem, wierząc, że to, co złe, odeszło wraz z zimowymi miesiącami. Teraz, gdy dni stają się coraz dłuższe, może być już tylko lepiej.

Był to szczególny i magiczny okres, który w dawnych wierzeniach stanowił jedno z najważniejszych świąt. U Słowian obchodzono Jare Gody, u Celtów – Ostarę, nazwaną tak od imienia Bogini Wiosny, u Wikingów Eostre lub Ostarę, a także Alban Eiler, co oznaczało „Światło Ziemi”.

Aby wspomóc Matkę Naturę w tym procesie, wykonywano szereg rytuałów, które miały odpędzić zimę i obudzić siły natury do odrodzenia. Okres między kwietniem a czerwcem obfitował w wiele magicznych obrzędów. Sprzątano domy, wymiatano kąty brzozową miotełką, usuwając wraz z kurzem stare energie na zewnątrz. Wejścia do domów przystrajano młodymi gałązkami drzew, takich jak lipa, brzoza, buk czy grab. Popularnym elementem dekoracyjnym wnętrz był tatarak.

Wiele tradycji związanych z Jarymi Godami odnajdujemy w dzisiejszych zwyczajach wielkanocnych, a jednym z nich jest malowanie jaj. 

Słowianie malowali jaja już w IX wieku, a najstarsze znalezione pisanki pochodzą z X wieku i zostały odkryte na miejscu dawnego słowiańskiego grodu na wyspie Ostrówek (Opolszczyzna).

Jajko dla naszych przodków było symbolem życia i narodzin. Zwyczaj malowania jajek znany był już w III wieku p.n.e., a jego korzenie sięgają Persji (dzisiejszego Iranu). Był to powszechny rytuał wszystkich wierzeń pierwotnych, nawiązujący do symboliki odradzającego się życia i sił witalnych. Malowanie jaj miało wymowę magiczną i było domeną kobiet. Dbano, aby do izby w tym czasie nie wszedł mężczyzna, ponieważ wróżyło to nieszczęście.

Jajko dla naszych przodków było symbolem życia i narodzin. Zwyczaj malowania jajek znany był już w III wieku p.n.e., a jego korzenie sięgają Persji (dzisiejszego Iranu). Był to powszechny rytuał wszystkich wierzeń pierwotnych, nawiązujący do symboliki odradzającego się życia i sił witalnych. Malowanie jaj miało wymowę magiczną i było domeną kobiet. Dbano, aby do izby w tym czasie nie wszedł mężczyzna, ponieważ wróżyło to nieszczęście.

Rodzaj malowanych jaj zależał od metody ich wykonania:

Kraszanki – jajka gotowane w naturalnych barwnikach, uzyskiwanych z roślin i minerałów.

Pisanki – jajka, na których najpierw rysowano wzory roztopionym woskiem, a następnie zanurzano je w barwniku.

Do zdobienia skorupek używano naturalnych materiałów, takich jak igły drzew, słomki, drewniane patyczki, koziki czy szydła.

Kolory pisanek miały swoje symboliczne znaczenie:

Czerwień i biel – duchy domowe, opiekuńcze.

Czerń i biel – duchy ziemi.

Zieleń – odrodzenie przyrody i miłość.

Brąz – rodzinne szczęście

Życzę Wam zatem wspaniałego czasu z energią Matki Ziemi!

Niech ten piękny czas przyniesie Wam siłę i radość.

Niech budząca się przyroda obdarzy Was zdrowiem i witalnością,

A stare troski odejdą wraz z zimowymi wichrami.

Niech wiosenne słońce rozświetli Wasze dni,

Miłość i harmonia niech wypełnią Wasze serca,

I niech duchy przodków czuwają nad Waszym szczęściem.

Magia Wigilii

Jest taki dzień, bardzo ciepły, choć grudniowy 

Dzień, zwykły dzień, w którym gasną wszelkie spory 

Jest taki dzień, w którym radość wita wszystkich

Dzień, który już każdy z nas zna od kołyski

Słowa: Krzysztof Dzikowski 

Święta Bożego Narodzenia to jedno z najpiękniejszych okresów w roku kojarzące się z tradycją, rodziną, magicznym nastrojem. To zapach choinki, pierników, kapusty z grochem i wielu innych potraw, które w tym szczególnym dniu nabierają wyjątkowego smaku.

W dzień wigilijny wstawano bardzo wcześnie, zażywano porannej kąpieli, nie objadano się zbytnio i cierpliwie wyglądano pierwszej gwiazdki. Wszyscy starali się spędzić go miło i sympatycznie. Szczególnie dbano o to, by nikomu nie ubliżyć, nie wszczynać kłótni, nie złościć się. Zwracano się do siebie wyjątkowo uprzejmie, miłymi słowami, bez przekleństw i gniewu. Każdą napotkaną osobę obdarzano uśmiechem, życzeniami, miłym słowem. Wraz z pojawieniem się na niebie pierwszej gwiazdki zaczynano wigilijne ucztowanie. Pamiętano też o zwierzętach, z którymi dzielono się opłatkiem i dbano, by miały dostatek jadła. 

Dziś ten czas jest także pełen magii, wzruszeń, miłych niespodzianek, jednak już nie postrzegamy go jak nasi przodkowie. Tradycje, które kultywujemy w okresie Bożego Narodzenia są echem dawnych zwyczajów, dostosowanych do współczesności. 

Postarajmy się, by był to faktycznie magiczny czas dający nadzieję na poprawę i zmiany w życiu. Czas przesilenia zimowego dawniej był okresem szczególnym. Dziś są to przede wszystkim święta i okazja do spotkań, wspomnień i zgody. Podczas nich powinniśmy znaleźć choćby małą chwilę na wspomnienie przodków. Puste miejsce przy stole niech będzie im poświęcone i niech pamięć o nich będzie zawsze żywa.

• Spędźmy ten czas w pogodnym, radosnym nastroju. Starajmy się nikogo nie krytykować, nie osądzać i z nikim nie się nie kłócić
• Pod talerz podłóżmy monetę o największym nominale dla zapewnienia sobie ich jak najwięcej w nowym roku
• Każdą potrawę należy spróbować, by nie stracić żadnej okazji do poprawy swego życia.
• Jeżeli do kogoś mamy uraz, pretensje, żale – jest to najlepszy czas na wybaczenie. Jeżeli nie mamy możliwości zrobić tego bezpośrednio, wtedy mentalnie wyraźmy słowa przebaczenia, by w nowy czas wejść z „czystą kartą”
• Zapalmy świece w czasie uczty: pomarańczową – dla miłej atmosfery, zieloną – dla zdrowia, złotą – dla bogactwa.
• Zadbajmy, by stół wigilijny był wyjątkowy, elegancki i emanujący pozytywną energią luksusu. Niech zagoszczą na nim czerwone, złote i zielone dodatki w postaci serwetek, naczyń, monet.
• Po kolacji pozostawmy wszystkie potrawy do rana, by w nocy mogły najeść się dusze licznie odwiedzające nas w tym czasie.

Życzę wszystkim wspaniałych Świąt Bożego Narodzenia i niech się Wam darzy w Nowym Roku!

Magia Choinki

źródło zdjęć:
www.sweetdeal.com
www.ug-dabrowa.pl

Dziady

Troska i pamięć o tych co odeszli towarzyszyła naszym przodkom od zawsze i była jednym z głównych elementów różnych obrzędów z nimi związanych. W ciągu roku było wiele okazji, by oddać im cześć. Dwa razy w roku były szczególne święta, które celebrowały pamięć o nich – na wiosnę,  w okolicach 2 maja i na jesień z 31 października na 1 listopada. W okolicach 1 listopada przypadały tzw. „Dziady”, o których również pisał nasz wieszcz Adam Mickiewicz.

„Ciemno wszędzie, głucho wszędzie,

Co to będzie, co to będzie?”

Czytaj dalej tutaj